Ebyafaayo by'Essiga lya Lutalo

Essiga lya Lutalo e Buyijja Mawokota · Ekika ky'Endiga

ENSIBUKO Y'ESSIGA LINO

Abazukulu fenna tuva mu Jjaajja Kalyesubula eyali Lwomwa eyasooka. Lwomwa eyasooka ye yazaala Ndalu Masimbi eyazaala Sebambulidde Bbosa- Lutalo 1 (eyatandikawo e Ssiga lino).

Ebitiibwa bya Jjajja Bbosa Sebambulidde Lutalo

Bbosa Sebambulidde Lutalo yakulira wa Jjaajjawe Kalyesubula eyamwagala ennyo, era n'amuwaayo kwe kuweebwa ebitiibwa eby'emirundi ebiri:

SSABAGANZI (Kojja wa Kabaka)

Eyategeezanga Kabaka Namasole - Nalugwa (Maama wa Kabaka) by'eyayagalanga okutegeeza Mutabani we, mu biseera ebyo yali Ssekabaka Kimbugwe.

LUTALO (Lyali linya patiike)

Yali aleeta amawulire okuva mu Lutalo nga Buganda egaziya ensalo zaayo mu biseera ebyo. Ate nga yali Mulwanyi Namige.

Okutandikibwa kwe Ssiga lya Lutalo

Kigambibwa, nti olw'emirimu emirungi gy'eyakola, yaweebwa okutandikawo e Ssiga mu Kika kye Ndiga eryatumibwa LUTALO. Ssekabaka n'amulagira okuba embuga ye. Okuva olwo ne liyitibwa Essiga lya Lutalo nga e Mbuga eri Katabuulwa -Buyijja.

Lyatandikawo ku mulembe gwa Ssekabaka Kimbugwe (1634-1644). Enkiiko z'eSsiga lino zituula buli Lwamukaaga olusembayo mu mwezi.

Obukulembeze bw'essiga

Alikulira ye GGUBYA JAMES BENNETT SSERUNKUUMA SERWABWE ey'atuuzibwa nga 25.5.2024. Ono nga ye Lutalo owe 12. Katikkiro w'alyo ye KYOBE FRANCIS era nga ye Omwami we Gombolola Musaale Buwama - Mawokota.

Emituba gy'essiga lyaffe

BBOSA Sebambulidde Lutalo yazaala abaana abalenzi 15 era n'abawala 19. Abalenzi yabasimbira emituba era n'ebaba nga b'ebaatandikawo emituba egiri mu Ssiga lye. Wabula EMITUBA 2 kugyo gy'aweebwa baana ba Ndalu baganda ba Sebambulidde Bbosa Lutalo 1, okuli NAMALUSU ne SSENGOMA nga bano baafuna emituba okuva ku jjjajaawe Ndalu.

Essiga lino liyina emituba ejiwerera ddala 17 ne wankubadde nga ejimu tejinazuulwa. Emituba gyonna, awamu ne Bbosa e Ddambwe eyali mu byafaayo:

  • Ggubya e Lunnyange
  • Kanakyuma mu nnyondo
  • Kasenge e Gomba
  • Bbosa e Ddambwe
  • Kasozi e Maziba
  • Kiryewala
  • Kisomba
  • Luggya e Bumbo
  • Luyimbalwamukadde e Mwera
  • Mpande e Kabira
  • Muliggo e Bongole
  • Namalusu e Bulyanga
  • Ssegonja
  • Ssematembo e Kabira
  • Ssengoma e Maziba
  • Sserulyabwabwagu e Malere
  • Wabala e Busujju
  • Wagaba e Maziba

Emituba gyonna 17 gye tusinziira ku lupapula lwa Emituba.

Ababadde Balya Obwa Lutalo

  1. BBOSA LUTALO SEBAMBULIDDE ku Ssekabaka Kimbugwe (1634-1644)
  2. KASOZI LUTALO ku Ssekabaka Kyabaggu (1750-1780)
  3. SERUNKUUMA BYANSANSA LUTALO ku Ssekabaka Semakookiro (1797-1814)
  4. SEMULANGWA LUTALO ku Ssekabaka Suuna II (1832-1852)
  5. MAYANJA RUBAATO LUTALO ku Ssekabaka Ssekamaanya (1814-1832)
  6. BISWANKA LUTALO ku Ssekabaka Muteesa I (1856-1884)
  7. SSENGOMA LUTALO ku Ssekabaka Mawanda
  8. MIKAAYA BBOSA KIBUUKA LUKOOTO LUTALO ku Ssekabaka Mwanga II (1884-1897)
  9. DAUDI NDAGGA ZAAKE LUTALO ku Ssekabaka Daudi Chwa I (1897-1934)
  10. SYLVESTE KYOBE LUTALO ku 1934-2001 ku Bassekabaka, Daudi Chwa, Fredrick Walugembe Muteesa II ne Kabaka Ronald Muwenda Mutebi II
  11. PAUL BBOSA KYALEMA LUTALO ku Kabaka Ronald Muwenda Mutebi II (2001-2024)
  12. GGUBYA JAMES BENNETT SERUNKUUMA SERWABWE ku Kabaka Ronald Muwenda Mutebi Lutalo (2024-okutuuka kati)

Laba emituba gyonna 17 · Obukulembeze